دیار عاشقان"روشنگری مکتب تشیع"

^{جمع شدن و با هم بودن}

^{از نامهاي روز غدير «يوم الجمع المشهود» است.[1] در خطبه ي روز غدير که مصادف با روز جمعه بود، اميرالمؤمنين عليه السلام در کوفه فرمودند: «و اجمعوا يجمع اللَّه شملکم».[2] مجالس دسته جمعي مخصوصاً در چنين روزي که اعلان ولايت و حقانيت اميرالمؤمنين عليه السلام است، بسيار ممدوح و نيکو و باعث تعظيم شعائر اللَّه و شادي اهل بيت عليهم السلام و باعث تعظيم شيعه و عظمت فرقه ي ناجيه است.}

1. ^{خطبه اميرالمؤمنين عليه السلام در روز عيد غدير در کوفه.}
2. ^{خطبه ي اميرالمؤمنين عليه السلام در روز عيد غدير در کوفه}

^{تبريک گفتن[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم التهنئة» است.[2] و منظور تهنيت به رسول خدا صلي الله عليه و آله و به اميرالمؤمنين عليه السلام و همچنين تبريک مؤمنين به يکديگر است.}

• ^{تبريک گفتن به رسول خدا}
• ^{تبريک گفتن به اميرالمؤمنين}
• ^{تبريک گفتن مؤمنين به يکديگر}

1. ^{خطبه ي اميرالمؤمنين عليه السلام در روز عيد غدير در کوفه.}
2. ^{اقبال: ص 464.}

^{تبريک گفتن به رسول خدا}

^{حضرت رسول صلي الله عليه و آله در روز غدير فرمودند:[1] «هنّئوني، هنّئوني»: به من تهنيت بگوييد!}

^{لذا در بعضي از زيارات و ادعيه در اين روز خطاب به رسول خدا صلي الله عليه و آله تبريک مي گوييم. پس سزاوار است که مؤمنين ادعيه و زيارات اين روز را که زيارت رسول خدا صلي الله عليه و آله هم در آن است قرائت کنند.}

^{[صفحه 53]}

1. ^{الغدير: ج 1 ص 274.}

^{تبريک گفتن به اميرالمؤمنين}

^{در روز غدير خم بعد از اتمام خطبه حضرت رسول خدا صلي الله عليه و آله در خيمه اي که اختصاص به خود آن حضرت داشت، نشستند و امر فرمودند امير المؤمنين عليه السلام را که در خميه ي ديگري بنشيند و مردم را امر فرمودند که به آن حضرت تهنيت و تبريک بگويند. بعد از بيعت مردها امر فرمودند که زنها نيز تبريک بگويند و بيعت نمايند.}

^{اميرالمؤمنين عليه السلام در خطبه ي غدير فرمودند: پيامبر صلي الله عليه و آله فرمودند: به يکديگر تبريک بگوييد، و امروز را عيد قرار دهيد. سپس فرمودند: اين کلمات را رسول خدا صلي الله عليه و آله به من امر فرمودند تا بيان کنم.}

^{تبريک گفتن مؤمنين به يکديگر}

^{در اين روز شريف نوع برخورد ما شيعيان با يکديگر و کلماتي که بايد گفته شود از ناحيه ي معصوم عليه السلام به ما رسيده است.[1] هنگامي که مؤمنين يکديگر را ملاقات کردند، بعد از سلام و مصافحه اين تهنيت را بگويند: اَلْحَمْدُ للَّهِِ الَّذي جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّکينَ بِوِلايَةِ اَميرِالْمُؤْمِنينَ وَ الاَئِمَّةِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ.}

^{و نيز بگويند: «اَلْحَمْدُ للَّهِِ الَّذي اَکْرَمَنا بِهذَا الْيَوْمِ وَ جَعَلَنا مِنَ الْمُوفينَ بِعَهْدِهِ اِلَيْنا وَ ميثاقِهِ الَّذي واثَقَنا بِهِ مِنْ وُلاةِ اَمْرِهِ وَ الْقُوّامِ بِقِسْطِهِ وَ لَمْ يَجْعَلْنا مِنَ الْجاحِدينَ وَ الْمُکَذِّبينَ بِيَوْمِ الّدينِ.[2] .}

^{[صفحه 54]}

1. ^{اقبال: ص 461 تا 463.}
2. ^{اقبال: ص 476. مفاتيح الجنان: اعمال غدير. زاد المعاد مجلسي: اعمال غدير.}

^{اطعام کردن[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم اطعام الطعام» است.}

^{در اين روز شريف اطعام مؤمنين و افطار دادن ثواب زيادي دارد. در سالي که روز جمعه و غدير با هم مصادف بود اميرالمؤمنين عليه السلام بعد از خطبه ها با فرزندان و شيعيانش به منزل حضرت مجتبي عليه السلام تشريف بردند، براي صرف غذايي که پيشتر براي آن بزرگواران تهيه شده بود.}

^{در اين روز شريف سزاوار است دوستان اميرالمؤمنين عليه السلام به حد وسع بهترين مجالس و پذيرايي ها را انجام دهند و به مؤمنيني که اقدام به اين امر مي نمايند مساعدت مالي و فکري نمايند تا در ثواب آنها شريک شوند و مجلس از ابهّت شايسته اي برخوردار شود.}

^{حضرت رضا عليه السلام در ثواب اطعام در آن روز مي فرمايد: «من اطعم مؤمناً کان کمن اطعم جميع الانبياء و الصديقين».[2] هرکس در آن روز مؤمني را اطعام کند مانند کسي است که همه ي انبيا و صديقين را اطعام کرده باشد.}

1. ^{مدارک قبلي از خطبه ي حضرت امير عليه السلام، اقبال: ص 465 تا 475. مصباح الزائر: فصل هفتم.}
2. ^{اقبال: ص 464. از کتاب النشر و الطي.}

^{هديه دادن به مؤمنين[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم الحباء و العطية» است.}

^{هديه باعث زيادي محبت و از بين رفتن کينه ها و شدت الفت بين مؤمنين مي شود. قال علي عليه السلام: «وهبوا لإخوانکم و عيالکم من فضله»:[2] در اين روز از فضل خداوند به برادران و عيال خود ببخشيد.}

^{در هيچ روزي از سال به اندازه ي اين عيد اسلامي و شيعي تأکيد بر هديه دادن به برادران ديني و نزديکان بالأخص اهل و عيال و فرزندان نشده است.}

^{در اين روز نثار حضرت فاطمه عليهاالسلام را که در شب زفاف آن حضرت در سدرة المنتهي از درخت طوبي نثار کردند، ملائکه براي يکديگر به هديه مي فرستند.}

^{[صفحه 55]}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در کوفه روز عيد غدير. وسائل: ج 7 باب 14.}
2. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}

^{احسان کردن به مؤمنين[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم صلة الاخوان» است.}

^{از سنتهاي حسنه احسان نمودن اعم از هديه دادن و انفاق کردن است، که فرموده اند: احسان و نيکي مال و عمر را زياد مي کند.[2] گاهي با تبسم به صورت برادر ديني خود به او احسان کرده اي، و گاهي عبور دادن شخصي از خيابان نوعي احسان است، و گاهي قرض دادن به برادر ديني احسان محسوب مي شود. گاهي گوش دادن به مشکل برادر ديني احسان است، و گاهي قدم برداشتن براي رفع گرفتاري برادر ديني احسان به اوست.}

^{در اين روز شريف که بهترين زمان براي احسان است و ثواب آن مضاعف بر روزهاي ديگر است، ائمه معصومين عليهم السلام ما را امر به احسان فرموده اند.}

^{يکي از موارد احسان، نيکي به برادر ديني در روز غدير است بدون آنکه او درخواستي داشته باشد. اگر قبل از درخواست برادر ديني به او احسان و اکرام و انفاق کند مانند کسي است که اين روز را روزه بگيرد و شب آن روز هم به عبادت مشغول باشد.}

^{[صفحه 56]}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير. وسائل: جلد 7 باب 14.}
2. ^{اقبال: ص 463.}

^{شاد کردن مؤمنين[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم السرور» است.}

^{ايجاد فرح و سرور در برادر ديني ثواب بسيار دارد و وسعت روزي مي آورد، و اثرات اخروي نيز دارد مثل اينکه قبر او يکي از روضه هاي بهشت قرار مي گيرد.}

^{اسباب شادي بسيار است مثل هديه دادن، مشکلات شخصي را برطرف کردن، مهماني کردن، و اشعار در مدح و منقبت اهل بيت عليهم السلام قرائت کردن و سرودن و ذکر قضايايي که واقعيت است و ديگران را در وقت شنيدن به فرح و سرور کشاند.}

^{در روايت وارد شده که اين روز روز نفي غمها است و مهرباني کردن رحمت الهي را به دنبال دارد.[2] .}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{اقبال: ص 463.}

^{انفاق و صدقه[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم الانفاق» است. انفاق در هر حالي در زندگي انسان و سلامتي و عاقبت به خيري در خود صدقه دهنده و نسل او و توفيق در انجام کارهاي خير تأثير دارد.}

^{نمونه هاي انفاق را مي توان در مهماني، آب دادن، تهيه ي لباس براي مستمندان، موعظه و نصيحت دلسوزانه، و از مال و جان و آبرو براي ديگران مايه گذاشتن مشاهده کرد.}

^{در روز عيد غدير که بهترين ايام براي انفاق است ثواب اين نيکيها مضاعف مي شود. يک درهم انفاق در آن روز دويست هزار درهم محسوب مي شود، و در روايتي يک درهم را به يک ميليون درهم برابر دانسته است.[2] اميرالمؤمنين عليه السلام مي فرمايند: «شيعتنا يفرحون لفرحنا و يحزنون لحزننا و يبذلون اموالهم و انفسهم لنا» يعني: «شيعيان ما در خوشحالي ما خوشحال و در حزن ما محزون مي شوند و مال و جانشان را براي ما بذل مي نمايند». شيعيان و دوستان اهل بيت عليهم السلام اين کلام امام عليه السلام را نصب العين خود قرار دهند تا مجالس ائمه عليهم السلام با عظمت گردد، و در آن روزها از دادن صدقه و انفاق و خوشحال کردن فقراي شيعه کوتاهي ننمايد.[3] .}

^{[صفحه 57]}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{تهذيب: ج 3 ص 144.}
3. ^{غرر الحکم: ج 2 ص 549 تا 668.}

^{صله رحم[1]}

^.

^{صله ي رحم و ديد و بازديد ارحام آثار زيادي نظير زياد شدن روزي و طول عمر و عاقبت به خيري دارد.}

^{از ما خواسته اند که در ايام مخصوصي مثل بزرگترين عيد ائمه عليهم السلام يعني عيد کبير غدير، به ديدن پدر و مادر و برادر و خواهر برويم، و با سلام و تبريک و تهنيت گفتن هم اسباب خوشحالي ائمه عليهم السلام را فراهم نماييم و هم باعث سرور فاميل شويم.}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير. وسائل: ج 7 باب 14.}

^{توسعه بر عيال[1]}

^.

^{يکي از سفارشات ائمه معصومين عليهم السلام براي ايجاد هر چه بيشتر محبت در کانون خانواده رفتار و کردار خوش با اهل خانه است. بخيل نبودن در خرج خانه و با روي باز برخورد کردن با اهل و عيال از نمونه هاي آن است که خداوند به مال او بيش از پيش برکت عنايت مي فرمايد، وگرنه اسباب فقر او بيشتر مي شود.}

^{درباره ي توسعه به اهل و عيال در روز غدير خم در فرمايشات معصومين عليهم السلام تأکيد شده که براي همسر و فرزندان و در بعضي روايات برادران اسباب آسايش و راحتي به هر طريقي که ميسّر باشد فراهم آورد که ثواب آن نسبت به بقيه ي ايام مضاعف است.}

^{[صفحه 58]}

1. ^{خطبه ي حضرت علي عليه السلام روز غدير. وسائل: ج 7 باب 14.}

^{زيارت مؤمنين[1]}

^.

^{در کلمات ائمه معصومين عليهم السلام براي ديد و بازديد برادران ديني ثوابهاي کثيري ذکر شده تا آنجا که زائر مؤمن زائر خدامحسوب شده است، و حتي اگر براي ديدن برادر ديني تا در منزل برود ولي او در منزل نباشد باز ثواب براي او حساب مي شود و در رفت و برگشت گناهان او آمرزيده مي شود.}

^{در اين روز شريف به خاطر اين نعمت عظيمي که خداوند متعال بر بندگان خود عنايت فرموده و تعظيم اين روز که تعظيم شعائر اللَّه است، در احاديث و روايات و خطبه ي اميرالمؤمنين عليه السلام ما را امر به زيارت مؤمنين نموده اند.}

^{امام رضا عليه السلام مي فرمايد: «من زار فيه مؤمناً ادخل اللَّه قبره سبعين نوراً و وسّع في قبره و يزوره في قبره کل يوم سبعون الف ملک و يبشرونه بالجنة»، يعني: «هرکس مؤمني را در اين روز زيارت کند خداوند بر قبر او هفتاد نور وارد مي کند و قبر او را وسيع مي نمايد، و هر روز در قبرش او را هفتاد هزار ملک زيارت مي کنند و او را به بهشت بشارت مي دهند».[2] .}

^{[صفحه 59]}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{اقبال: ص 465.}

^{شکر و حمد الهي[1]}

^.

^{حمد و شکر الهي در تمام احوال نيکو و پسنديده است و طبق روايات هر اندازه شکر و حمد الهي به جا آوريم باز ذره اي از نعمتهاي خداوند متعال را سپاس نگفته ايم، چه رسد به افضل نعمتها و بزرگترين و بهترين نعمتها که ولايت اميرالمؤمنين عليه السلام است.}

^{آنچه نعمت در دنيا هست به خاطر وجود حضرات معصومين عليهم السلام مي باشد، حتي زميني که روي آن قدم برمي داريم طبق فرموده حضرت صادق عليه السلام از نعمي است که به واسطه ي ولايت به ما عنايت شده است.}

^{در روز غدير خم اين حمد و شکر بايد بيشتر باشد حتي رواياتي که امر به روزه نموده اند فرموده اند که نيت آن روزه ي شکر بر نعمت عظماي الهي يعني امامت و ولايت حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام باشد.}

^{در اکثر ادعيه کلمه ي «الحمد اللَّه» به چشم مي خورد، مثل «الحمد للَّه الذي جعل کمال دينه. ..» و يا در ملاقات برادر ديني «الحمد للَّه الذي جعلنا من المتمسکين بولاية. ..» آورده شده است.}

^{ما در واقع شکر مي کنيم که در اين دنيا با اين همه مسائل و مصائبش و با اديان و مذاهب مختلف، مسلمانيم و شيعه ي دوازده امامي هستيم. شامل کساني هستيم که خداوند نعمتش را به برکت وجود اميرالمؤمنين و اولاد معصومينش عليهم السلام به ما عنايت فرموده است.[2] اين شکر نمودن هم با لسان و کلمه ي «الحمد للَّه» و «شکراً للَّه» و قرائت ادعيه و نماز و روزه و زيارت امامان معصوم عليه السلام يا امامزادگان عظيم الشان و مؤمنين ميسّر مي شود.}

^{[صفحه 60]}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{القطرة: ج 1.}

^{زينت کردن[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم الزينة» است. نظافت و پاکي از سنتهاي الهي است که در هر حال توصيه به آن شده است. در رواياتي امر شده که انسان با تميزترين لباس نماز بخواند و يا هنگام خروج از منزل به آينه نگاه کند. احاديثي درباره ي شانه زدن، حمام کردن و بوي خوش استعمال کردن در کتب مختلف شيعه آمده که سفارش به تميز بودن و زينت ظاهري شده است.}

^{لباسهاي روشن که در ايام شادي و عيد و سرور و وجد و فرح به چشم مي خورد، نسبت به مردان در روايات اسلامي سفارش شده که ظاهر بدن را طوري آرايش دهند که موافق اخلاق همسر باشد، و به بانوان سفارش شده که براي همسر خود در منزل زينت نمايند.}

^{در متون روايي و تاريخي مي بينيم در روزهاي عيد رسول خدا صلي الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام از لباسهايي استفاده مي نمودند که داراي رنگ باز و روشن مانند لباس سفيد بود.}

^{امام رضا عليه السلام در حديث مفصلي در اهميت غدير فرمودند: «من تزيّن ليوم الغدير غفر اللَّه له کل خطيئة عملها صغيرة او کبيرة، و بعث اللَّه اليه ملائکته يکتبون له الحسنات و يرفعون له الدرجات الي قابل مثل ذلک اليوم، فان مات مات شهيداً و ان عاش عاش سعيداً».}

^{در بعضي روايات آمده است که روز غدير روز بيرون آمدن از لباس مشکي يعني لباس عزا است.}

1. ^{خطبه حضرت علي عليه السلام در روز غدير.}

^{تبسم کردن[1]}

^.

^{از نامهاي روز غدير «يوم التبسم» است. يکي از حالات خوشحالي تبسم است که در بعضي کلمات معصومين عليهم السلام خوش برخوردي و متبسم بودن را يکي از اسباب زيادي رزق و روزي ذکر فرموده اند و در روايتي مي فرمايند: «ضحک المؤمن تبسم»: خنده ي مؤمن تبسم است.}

^{تبسم عمل رسول خدا صلي الله عليه و آله و علي مرتضي عليه السلام است. يکي از آداب روز غدير خم تبسم به صورت برادر ديني است. يعني دلالت مي کند بر اينکه اين روز اسباب خرسندي و شادي ما را فراهم آورده و از نعمت و برکت اين روز ما متبسم هستيم. اضافه بر اينکه اسباب الفت بين شيعيان و دوستان اميرالمؤمنين عليه السلام است. لذا حضرت رضا عليه السلام در فضيلت غدير مي فرمايند: «فمن تبسّم في وجه اخيه يوم الغدير نظر اللَّه اليه يوم القيامة بالرحمة و قضي له الف حاجة و بني له قصراً في الجنه من درة بيضاء و نظَّر وجهه.[2] يعني: هرکس در روز غدير به روي برادر خود تبسم کند خداوند روز قيامت به او با نظر رحمت مي نگرد و برايش قصري از در سفيد در بهشت بنا مي کند و صورت او را نوراني مي نمايد.}

^{[صفحه 61]}

1. ^{خطبه ي اميرالمؤمنين عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{اقبال: ص 464}

^{مصافحه کردن[1]}

^.

^{يکي از سنن ديني مصافحه و دست دادن است. هنگام سلام مستحب است دست يکديگر را در دست بگيرند و فشار دهند.[2] اگر دو نفر براي رفع اختلاف با يکديگر مصافحه يا معانقه کنند، هنگامي که دست از دست يکديگر مي کشند گناهانشان ريخته مي شود.}

^{درباره ي روز غدير امام رضا عليه السلام مي فرمايد: «اذا تلاقيتم فتصافحوا بالتسليم» يعني: هرگاه در اين روز با يکديگر ملاقات کرديد سلام خود را با مصافحه همراه کنيد.}

^{[صفحه 62]}

1. ^{خطبه اميرالمؤمنين عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{وسائل: ج 7 باب 14 ح 11.}

^{ديدار با امام يا علما[1]}

^.

^{در روزهاي غدير شيعيان و بزرگان به ديدن امام خود مشرف مي شدند. راوي مي گويد: قصدتُ مولانا علي بن محمد عليه السلام- و هو بالصريا- و لم ابدِ ذلک لأحد من خلق اللَّه. فدخلت عليه فلما بصر بي قال: «يا ابااسحاق، جئت تسأل عن الايام التي يصام فيهن و هي اربعة... و يوم الغدير فيه اقام النبي صلي الله عليه و آله اخاه علياً عليه السلام علماً للناس و اماماً من بعده». قلت: صدقت، جعلت فداک! لذلک قصدت، اشهد انک حجة اللَّه علي خلقه.[2] سيره ي شيعه از قديم الايام چنين بوده که بعد از غيبت حضرت صاحب الامر عليه السلام در ايام مخصوص به ديدن نواب خاص حضرت و بعد نواب عام آنحضرت از علماء و سادات بني الزهراء عليهاالسلام و بني علي عليه السلام مشرف مي شدند، و اين سنت حسنه تا زمان ما در اکثر شهرهاي شيعه نشين ادامه دارد.}

^{[صفحه 63]}

1. ^{خطبه اميرالمؤمنين عليه السلام در روز غدير.}
2. ^{وسائل: ج 7 باب 14 ح 3.}