تشيع  ‘ شيعه جعفري 

پس از آنكه على» عليه السلام «به دست «ابن ملجم» شهيد شد، امام حسن» عليه السلام «مطابق وظيفه خود براى حفظ اسلام با شرايطى با معاويه صلح كرد؛ ولى معاويه به آن شرايط عمل نكرد. پس از آن امام حسين» عليه السلام «در اثر زيربار نرفتن بيعت با يزيد شهيد شد. امام زين العابدين و امام محمّد باقر» عليهم السلام «هم كه در دوران حكومت بنى‏راميّه قرار گرفته بودند، در اثر اختناق شديد فرصت نيافتند كه حقايق و معارف اسلام را به طور كامل براى مردم بيان كنند.
در حدود 131. ق حكومت بنى‏رامّيه به دست «ابوالعباس سفاح» از بين رفت و دوران خلافت عباسيان شروع شد. اين زمان، مصادف با امامت امام جعفر صادق» عليه السلام «بود، درست در هنگامى كه بنى‏راميّه و بنى عباس مشغول جنگ و نزاع بودند و براى برانداختن يكديگر مى‏كوشيدند، امام صادق» عليه السلام «از فرصت استفاده كرد و به نشر معارف اسلامى و تربيت شاگردان فراوانى پرداخت؛ از همين رو بخشى گسترده از حقايق قرآن و احكام الهى در منابع شيعه، از امام صادق» عليه السلام «اخذ شده است. البته از امامان ديگر به خصوص امام باقر» عليه السلام «، نيز تا حدودى روايت و اخبار هست، ولى به اندازه روايتى كه از امام صادق» عليه السلام «به دست ما رسيده نيست؛ به همين خاطر مذهب شيعه به نام «مذهب جعفرى» نيز مشهور است و به فقه شيعه «فقه جعفرى» نيز گفته مى‏شود.

پس از فشارهاى شديد بنى اميه، در عهد امامت امام صادق (ع) بر اثر قيام ها و انقلاب هايى كه در كشورهاى اسلامى بر عليه بنى اميه بر پا شده بود و جنگ هاى خونينى كه در نهايت منجر به سقوط خلافت بنى اميه گرديد، و نيز زمينه خوبى كه امام باقر (ع) با نشر حقايق و معارف اسلامى مهيا كرده بود، براى امام صادق (ع) امكانات بيشترى و محيط مناسب ترى براى نشر تعاليم دينى پيدا شد.
آن حضرت تا اواخر زمان امامت خود كه مصادف با آخر خلافت بنى اميه و اول خلافت بنى عباس بود از فرصت استفاده نمود به نشر تعاليم دينى پرداخت و شخصيت هاى علمى بسيارى در فنون مختلف عقلى و نقلى مانند زراره، محمد بن مسلم، هشام بن حكم، جابر بن حيان و پرورش داد.
در حوزه علمى امام ششم (ع)، چهار هزار نفر محدث و دانشمند شركت مى كردند كه عده اى از بزرگان و رجال علمى اهل سنت نيز مانند «ابو حنيفه»، سفيان ثورى، قاضى سكونى، قاضى ابوالبخترى و افتخار شاگردى آن حضرت را پيدا كردند. از اين رو، عوامل ذيل را مى توان براى اين نامگذارى ذكر كرد:
1- مجال و زمينه مناسبى كه سبب شد مجموعه عظيمى از معارف و تعاليم و احكام دينى در حوزه علمى امام صادق (ع) تبيين شود.
2- چهره شاخص و سرشناس و شناخته شده حضرت در ميان تمام فرق و گروه هاى مسلمان.
3- با توجه به اين كه برخى از ائمه چهارگانه، شاگرد امام صادق (ع) و برخى شاگرد شاگردان آن حضرت بوده اند، پيروى شيعه از فقه و مذهب اهل بيت با نام «جعفرى» نامى شناخته شده و معتبر، در برابر مذاهب چهارگانه فقهى اهل سنت بوده است.
4- علاوه بر اين كه عنوان «مذهب جعفرى» شيعيان پيرو مكتب فقهى اهل بيت را از شيعه زيديه كه از فقه اهل بيت پيروى نمى كنند جدا مى سازد.
فرصتى كه در عصر امامت امام صادق (ع) به دست آمد در عصر امامان قبلى مهيا نشد.
براى آشنايى با نقش امامان قبل از امام صادق (ع) ر. ك: حيات فكرى و سياسى امامان شيعه، رسول جعفريان.