شکیات نماز


شکیات نماز 23 قِسْم است؛ هشت قسم آن شک هایی است که نماز را باطل می‌‌‌‌‌‌‌ کند و به شش قسم نباید اعتنا کرد و نُه قسم صحیح است.

شكهايى كه نماز را باطل مى‏كند از اين قرار است:

۱- شك در شماره ركعتهاى نماز دو ركعتى مثل نماز صبح و نماز مسافر، ولى شك در شماره ركعتهاى نماز مستحب دو ركعتى و بعضى از نمازهاى احتياط نماز را باطل نمى‏كند.

۲- شك در شماره ركعتهاى نماز سه ركعتى.

۳- آنكه در نماز چهار ركعتى شك كند كه يك ركعت‏خوانده يا بيشتر.

۴- آنكه در نماز چهار ركعتى پيش از تمام شدن سجده دوم شك كند كه دو كعت‏خوانده يا بيشتر .

۵- شك بين دو و پنج‏يا دو و بيشتر از پنج.

۶- شك بين سه و شش يا سه و بيشتر از شش.

۷- شك در ركعتهاى نماز كه نداند چند ركعت‏خوانده است.

۸- شك بين چهار و شش يا چهار و بيشتر از شش چه پيش از تمام شدن سجده دوم باشد يا بعد از آن. ولى اگر بعد از سجده دوم شك بين چهار و شش يا چهار و بيشتر از شش براى او پيش آيد احتياط مستحب آن است كه بنابر چهار بگذارد و نماز را تمام كند و بعد از نماز دو سجده سهو بجا آورد و نماز را هم دوباره بخواند.

مواردی که انسان نباید به شکش اعتنا کند، شش قسم است:

1- شک در چیزی که محلّ به جا آوردن آن گذشته باشد،
2- شک بعد از سلام،
3- شک بعد از گذشتن وقت نماز،
4- شک کسی که کثیر الشّک است،
5- شک امام جماعت یا مأموم،
6- شک در نماز های مستحبّی.

در نُه موردی که شک در شمار رکعت های نماز های چهار رکعتی باشد، با شرایطی نماز صحیح است:

1- شک بین دو و سه در نماز چهار رکعتی. اگر شک بعد از اتمام سجدة دوم باشد، در این صورت بنا را بر سه می‌ گذارد و یک رکعت دیگر می‌ خواند. بعد از سلام نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته می‌ خواند.
2- شک بین دو و چهار بعد از اتمام سجدة دوم، که بنا را بر چهار می‌ گذارد و نماز را تمام می‌ کند و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده می‌ خواند.
3- شک بین دو و سه و چهار ، که بعد از اتمام دو سجده، بنا را بر چهار می‌ گذارد و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نماز احتیاط نشسته می‌ خواند.
4- شک بین چهار و پنج ، که بعد از اتمام دو سجده بنا را بر چهار می‌ گذارد و نماز را تمام می‌ کند و بعد از نماز دو سجدة سهو به جا می‌ آورد.
5- شک بین سه و چهار ، که در هر جای نماز باشد، بنا را بر چهار می‌ گذارد و نماز را تمام می‌ کند و بعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا می‌ آورد.
6- شک بین چهار و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و سلام دهد و یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا آورد.
7- شک بین سه و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و دو رکعت نماز احتیاط ایستاده به جا آورد.
8- شک بین سه و چهار و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند وبعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نشسته به جا آورد.
9- شک بین پنج و شش در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و دو سجدة سهو به جا آورد.