دیار عاشقان"روشنگری مکتب تشیع"

اخباری ها

^{فرقه اخباری توضیح اجمالی
اخباری ها: افرادی بودندکه میکوشیدند در تفاسیر فقط به قرآن و روایات و اقوال صحابه تکیه کنند نه به قیاس و اجماع. و چیز دیگری به آن اضافه نمی کردند.لذا در هر آیه ای که روایت یا قول مشخص و روشنی نبود اظهار نظر نمی کردند. و این آیه را دلیل عمل خود می آوردند: «والراسخون فی العلم یقولون آمنا به کل من عند ربنا»[1] (افرادی که درعلم راسخ هستند میگویند به همه حقایق ایمان آوردیم – همه از طرف خداست) اما این اعتقاد از نظر دیگر مفسرین مردود شمرده می شد زیرا میگفتند خداوند هرگز در قرآن دلیل روشن عقل را ابطال نکرده است ، وانگهی حقانیت خود قرآن نیز با همین عقل ثابت می شود. و البته دلائل دیگری نیز در رد این نظریه می آورده اند که خارج از بحث ماست.
ماخوذ از کتاب "گذری بر تاریخ فرق و ادیان" نوشته: احمد یغما
[1]. (سوره آل عمران – آیه 7)}

^{فرقه اخباری ها}

^{مكتب اخباريگرى بيش از چهار قرن از عمرش نمى‏گذرد. مؤسس اين مكتب مردى است به نام ملا امين استر آبادى كه شخصاً مرد با هوشى بوده و اتباع زيادى از علماى شيعه پيدا كرد. خود اخباريين مدعى هستند كه قدماى شيعه تا زمان «صدوق» همه مسلك اخبارى داشتند. ولى حقيقت اين است كه اخباريگرى به صورت يك مكتب با يك سلسله اصول معين كه منكر حجيت عقل باشد، و همچنين حجيت و سنديت قرآن را به بهانه اينكه فهم قرآن مخصوص اهل بيت پيغمبر است و وظيفه ما رجوع به احاديث اهل بيت است منكر شود، و همچنين بگويد اجماع بدعت اهل تسنن است، پس از ادلّه اربعه يعنى كتاب و سنت و اجماع و عقل، تنها سنت حجت است، و همچنين مدعى شود كه همه اخبارى كه در كتب اربعه يعنى كافى و من لا يحضره الفقيه و تهذيب و استبصار آمده صحيح و معتبر بلكه قطعى الصدور است، خلاصه مكتبى با اين اصول، پيش از چهار قرن پيش وجود نداشته است.
به هر حال، مكتب اخباريگرى ضد مكتب اجتهاد و تقليد است. آن اهليت و صلاحيت و تخصص فنى كه مجتهدين قائلند او منكر است، تقليد غير معصوم را حرام مى كند. به حكم اين مكتب چون حجت و سند، منحصر به احاديث است و حق اجتهاد و اعمال نظر هم نيست، مردم موظفند مستقيماً به متون مراجعه كنند و به آنها عمل نمايند و هيچ عالمى را به عنوان مجتهد و مرجع تقليد واسطه قرار ندهند.
ملا امين استر آبادى كه مؤسس اين مكتب است و شخصاً مرد ى با هوش و مطالعه كرده و مسافرت رفته بود، كتابى دارد به نام الفوائدالمدنيّه. در آن كتاب با سر سختى عجيبى به جنگ مجتهدين آمده. مخصوصاً سعى دارد كه حجيت عقل را منكر شود. مدعى است كه عقل فقط در امورى كه مبدأ حسى دارند يا قريب به محسوسات مى‏باشند (مثل رياضيات) حجت است، در غير اينها حجت نيست.
از قضا اين فكر تقريباً مقارن است با پيدايش فلسفه حسى در اروپا. آنها در علوم حجيت عقل را منكر شدند و اين مرد در دين منكر شد. حالا اين فكر را اين مرد از كجا آورد، آيا ابتكار خودش بود يا از كسى ديگر گرفته، معلوم نيست.
مجموعه آثار شهيد مطهرى ج 20 اصل اجتهاد در اسلام، شهيد مطهرى
به نقل از سايت تبيان}

^{اخباریین چه کسانی هستند ؟}

^{مسلمين از صدر اسلام براى استنباط احكام اسلامى در درجه اول به قرآن مجيد رجوع كرده و مى كنند، ولى تقريبا مقارن با ظهور صفويه در ايران جريانى پيش آمد و فرقه‏اى ظاهر شدند كه حق رجوع مردم عادى را به قرآن مجيد ممنوع دانستند، مدعى شدند كه تنها پيغمبر و امام حق رجوع به قرآن دارند، ديگران عموماً بايد به سنت يعنى اخبار و احاديث رجوع كنند.
اين گروه همان طور كه رجوع به قرآن را ممنوع اعلام كردند، رجوع به اجماع و عقل را نيز جايز ندانستند، زيرا مدعى شدند كه اجماع ساخته و پرداخته اهل تسنن است، عقل هم به دليل اينكه جايز الخطاست قابل اعتماد نيست، پس تنها منبعى كه بايد به آن رجوع كرد اخبار و احاديث است. از اين رو اين گروه «اخباريّين» خوانده شدند.
اين گروه به موازات انكار حق رجوع به قرآن و انكار حجيت اجماع و عقل، اساسا اجتهاد را منكر شدند، زيرا اجتهاد عبارت است از فهم دقيق و استنباط عميق، و بديهى است كه فهم عميق بدون به كار افتادن عقل و اعمال نظر ناميسّر است. اين گروه معتقد شدند كه مردم مستقماً بدون وساطت گروهى به نام مجتهدين بايد به اخبار و احاديث مراجعه كنند، آنچنانكه عوامل الناس به رساله‏هاى عمليه مراجعه مى كنند و وظيفه خود را در مى يابند.
مجموعه آثار شهيد مطهرى ج 20 كليات علوم اسلامى (اصول فقه)، شهيد مطهرى
به نقل از سايت تبيان}